Sử dụng chất béo hợp lý trong khẩu phần ăn của trẻ.

Chất béo hay còn gọi là lipid, là một trong bốn nhóm chất dinh dưỡng chính cấu tạo nên khẩu phần ăn. Nó có vai trò quan trọng cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động với năng lượng cao gấp đôi chất bột đường và chất đạm, là nguồn cung cấp các acid béo cần thiết, giúp hấp thu các vitamin tan trong dầu ( ADEK ), có vai trò trong cấu tạo màng tế bào tất cả các mô, đặc biệt là tế bào thần kinh và võng mạc.

Sử dụng chất béo hợp lý trong khẩu phần ăn của trẻ.

Cách sử dụng chất béo cho trẻ

Ở điều kiện nhiệt độ bình thường, chất béo ở trạng thái lỏng được gọi là dầu và ở trạng thái đặc được gọi là mỡ. Tính chất sinh học và vai trò của chất béo phụ thuộc vào các acid béo cấu tạo nên. Trong số hàng trăm loại acid béo, có 2 loại cơ thể không tự tổng hợp được mà phải nhận từ bên ngoài, gọi là các acid béo thiết yếu, đó là acid linoleic ( omega 6) và acid α-linolenic ( omega 3)… Omega 6 có nhiều trong dầu nành, dầu mè, dầu hướng dương, dầu bắp, dầu oliu,… Omega3 có nhiều trong dầu nành,hạt cải…

Tùy theo số nối đôi có trong phân tử, các acid cũng được chia thành acid béo no( không có liên kết đôi), acid béo không no một nối đôi hoặc acid béo không no đa nối đôi. Chất béo chuỗi dài không no đa nối đôi ( DHA, EPA) có nhiều trong sữa mẹ, hải sản, ARA trong thịt, còn dầu thực vật thường giàu acid béo không no đa nối đôi (omega 3, omega 6) và một nối đôi omega 9. Chất béo no có trong mỡ động vật ( trừ mỡ cá), dầu dừa, dầu cọ… Khả năng hấp thu chất béo tỉ lệ thuận với số nối đôi và tỉ lệ nghịch với độ dài của chuỗi carbon. Người ta hay nói dầu thực vật dễ hấp thu hơn mỡ động vật do có nhiều acid béo không no hơn.

Ở trẻ em, việc sử dụng chất béo hợp lý là cực kỳ cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Trọng lượng của trẻ gấp đôi lúc sinh khi được 5 tháng tuổi, gấp 3 lúc 1 tuổi, gấp 4 lúc 2 tuổi. Não của trẻ cũng tăng gấp 3 khi trẻ 1 tuổi, đạt 80% não người lớn lúc 2 tuổi, bằng não người trưởng thành khi trẻ 6 tuổi, mà chất béo chiếm đến 70-85% cấu tạo của não và dây thần kinh. Do đó thời gian này trẻ cần năng lượng và chất béo rất nhiều. Trẻ càng nhỏ tổng lượng chất béo sử dụng càng cao, ví dụ trẻ sơ sinh cần đến 50% năng lượng từ chất béo, trẻ dưới 1 tuổi cần 40% và trẻ 1-2 tuổi cần 30-35%. Trẻ dưới 2 tuổi cần được cung cấp cholesterol để hoàn thiện não và hệ thần kinh, do đó cần phải có nguồn chất béo động vật. Trong khẩu phần ăn của trẻ, ngoài lượng chất béo trong sữa, các bậc phụ huynh nên chú ý cho đủ lượng chất béo được bác sĩ khuyến nghị. Đa số trẻ suy dinh dưỡng đến khám tại bệnh viên nhi đồng 2 đều có khẩu phần ăn chưa đủ chất béo.

Để cung cấp loại chất béo phù hợp với trẻ, người ta quan tâm đến tỉ lệ omega 6/omega 3 ( 4-10/1) và tỉ lệ chất béo không no đa nối đôi/ tỉ lệ chất béo bão hòa (0,3-0,9/1). Sử dụng nhiều loại dầu thực vật và mỡ động vật khác nhau sẽ bổ sung cho nhau để có hiệu quả cao nhất. Chúng ta cũng nên chú ý rằng chất béo không no rất dễ bị oxy hóa, nhất là ở nhiệt độ cao, sinh ra nhiều chất độc, do đó việc bảo quản cần kỹ càng hơn và không được dùng để nấu ở nhiệt độ quá cao.

Sử dụng chất béo đầy đủ, đa dạng, hợp lý sẽ giúp trẻ nhận đủ năng lượng, đủ nguyên liệu để phát triển thể chất và trí tuệ. Chất béo cũng làm cho món ăn ngon hơn, hợp khẩu vị trẻ. Chỉ giới hạn chất béo khi trẻ đã qua giai đoạn hoàn thiện hệ thần kinh và thừa cần béo phì hoặc có một số bệnh lý đặc biệt. Giới hạn ở mức độ nào cho phù hợp với nhu cầu tăng trưởng của trẻ và bổ sung đủ các acid béo thiết yếu cũng như vitamin tan trong dầu nên có ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng nhi khoa.

Theo Dauanvichat.vn

Sử dụng chất béo hợp lý trong khẩu phần ăn của trẻ.